Oddalone na zachód o 50 km od Helsinek Porvoo, to miejsce nie z czołówki relacji podróżniczych, ale bezspornie warte odwiedzenia i poznania. Może być znakomitym uzupełnieniem wycieczki do Helsinek. Co zobaczyć? Co zjeść w Porvoo? Czytajcie!
Porvoo jest trzecim najstarszym z fińskich miast. Jego korzenie sięgają średniowiecza, a dokładnie II. p. XIV w. Prócz tego specyfiką miasta jest dwujęzyczność. Językami urzędowymi jest fiński i szwedzki, mimo, że tylko 30 % mieszkańców posługuje się językiem zachodniego sąsiada, od którego przez kilka wieków Finlandia była zależna.
Stare miasto w Porvoo
Miasto jest znane ze starówki (Vanhakaupunki), które pokrywa się z tzw. Starym Porvoo, czyli pierwotnym miejscem osiedlania się mieszkańców. Mimo, że w większości drewniane niskie zabudowania pochodzą z XVIII i XIX w., to zachowano układ wąskich uliczek,, który odpowiada średniowiecznej zabudowie.
Starówka i dolina rzeki Porvoonjoki, której ujście znajduje się w mieście, są uznawane za jeden z narodowych krajobrazów Finlandii. Nad starówką góruje gotycka katedra kamienno-ceglana, luterańska katedra (Porvoon tuomiokirkko), która przyjęła obecną formę w XV w. na miejscu drewnianego kościoła z kamienną zakrystią z XIII w. Świątynię na przestrzeni wieków kilkukrotnie trawiły pożary,, ale wnętrze nie zostało zniszczone. W bliskim sąsiedztwie katedry znajduje się drewniany, luterański kościół z I. p. XVIII w., w którym oprawiane są nabożeństwa zarówno w języku fińskim jak i szwedzkim.
Dom poety w Porvoo
Innym przykładem współistnienia fińskiej i szwedzkiej społeczności w mieście jest Dom Poety (Runoilijakoti), to trzypiętrowy budynek z II. p. XVIII w. o pow. ponad 200 m kw, w którym mogą przebywać wybitni pisarze lub poeci fińsko-szwedzcy (albo dwujęzyczni Finowie, lub Finowie piszący w języku szwedzkim). Pobyt w domu jest traktowany jako forma stypendium dla ludzi pióra, którzy mogą wykorzystać mieszkanie w tej rezydencji jako czas do spokojnej twórczości. Z zasady gościny udziela się jednemu literatowi. Można to porównać z działającym do pocz. tego wieku w Berlinie Künstlerhaus Bethanien, z tym, że to był dawny szpital i w budynku mieściły się sale wystawowe, koncertowe oraz pokje dla artystów-rezydentów nie tylko z Europy.
Porvoo i Johan Ludvig Runeberg
Porvoo w fińskiej świadomości kojarzone jest z postacią Johana Ludviga Runeberga, fińskiego narodowego pisarza i autora tekstu fińskiego hymnu państwowego. Runeberg, który urodził się na pocz. XIX w. w Pietarsaari. Miasteczko podobnie jak cała Finlandia w tamtym czasie była pod szwedzkim panowaniem. Literat przez 40 lat, aż do swej śmierci mieszkał w Porvoo, gdzie tworzył tylko po szwedzku. Możliwe, że to skłoniło jego do zamieszkania w tym dwujęzycznym mieście?!
Ostatnie ćwierć wieku swego życia mieszkał w domu, które obecnie pełni funkcje muzeum jego imienia (Runebergskoti). Jest to jedna z najpopularniejszych i najbardziej znanych atrakcji miasta. W budynku zachowały się oryginale wyposażenie z czasów mieszkania w nim pisarza i jego żony (meble, dzieła sztuki, naczynia oraz stara broń myśliwska) oraz kolekcję rzeźb ich syna Waltera. W dniu urodzin pisarza muzeum oferuje bezpłatny wstęp oraz wycieczki z przewodnikiem. Wieczorem odbywa się przemarsz z pochodniami i bębnami, a miejscowy męski chór daje koncert pieśni.
Historia runebergintorttu
Finowie dla uczczenia pamięci pisarza stworzyli krótko po jego śmierci (1877 r.) ciastko jego imienia (runebergintorttu) o migdałowo-rumowym smaku. Ciastko o cylindrycznym kształcie waży ok.100 g i udekorowane jest na wierzchu dżemem malinowym i białym lukrem. Wypieki serwuje się 5. lutego w dzień jego urodzin. Nie ma żadnych potwierdzonych informacji o czasie powstania tego wypieku oraz o pierwszym przepisie. Obecnie ciastko Runeberga jest sprzedawane nie tylko w Porvoo, ale też w innych fińskich miastach.
Przepis na runebergintorttu (tarta Runeberga)
Ciastka nie są skomplikowane do przygotowania. Składniki: masło 150 g, cukier 100 g, jajka 2 szt., mielone migdały 50 g, mąka pszenna 100 g, tarta bułka 100 g, śmietana 100 ml, proszek do pieczenia 1 łyżeczka. Dekoracja: cukier puder 50 g, odrobina wody, dżem malinowy. Do zwilżenia upieczonego ciasta: woda 50 ml, poncz lub rum 50 ml.
Tarta Runeberga. Zdjęcia Autorstwa: Ville KoistinenModified by -Majestic- – Self-published work by Ville Koistinen, CC BY 2.5, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=517445
Przeczytaj więcej na temat: produkty lokalne
Wykonanie: Podczas ucierania masła z cukrem dodajemy jajka oraz śmietanę i sukcesywnie pozostałe suche składniki (mielone migdały, mąka, tarta bułka, proszek do pieczenia). Jednolitą masą napełniamy blachę z cylindrycznymi otworami lub foremkami do pieczenia muffinek. Foremki napełniamy do 2/3 wysokości. Przed pieczeniem robimy wgłębienia w cieście. Pieczemy 15 min. w temp. 200 stopni. Lekko przestudzone, upieczone ciasto skrapiamy wodą z ponczem lub rumem. Wgłębienie wypełniamy dżemem malinowym i prawie ostudzone ciastka Runeberga dekorujemy białym, cukrowym lukrem.
Przeczytaj także: Co zjeść i zobaczyć w Oulu. Krótki przewodnik
Zupa krem z pokrzywy
Innym popularnym daniem w Porvoo jest zupa- krem z pokrzywy. Z dodatkiem mąki pełnoziarnistej, śmietany i bulionu warzywnego lub mięsnego. Całość podawana jest z połówkami jajka na twardo.
Jak dotrzeć do Porvoo?
Porvoo nie ma bezpośredniego połączenia kolejowego z Helsinkami, ale można potraktować to niezbyt duże miasto jako miejsce niespiesznego wypoczynku typu slow i bazę wypadową do stolicy kraju. Poza tym noclegi w Porvoo to w przeważającej mierze prywatne kwatery, które w połączeniu z lokalami gastronomicznymi oferują korzystniejsze ceny niż Helsinki. W Porvoo jest kilka parków oraz rezerwat przyrody, czyli miłośnicy wypoczynku w naturze nie będą się nudzić.
Masz psa, a chcesz podróżować? Przeczytaj: Jak wybrać bezpieczny i komfortowy hotel dla psa? – kluczowe kryteria i porady
