W najmniejszej mieści się łyk napoju, a największą trzeba napełniać 15 min. i ma pojemność ponad 620 litrów. Co ciekawe ,sposoby zamykania wymyślono niemal równocześnie.150 lat historii butelki do piwa sprawiło, że przedmiot ten doczekał się kilku muzeów…
Zielone, brązowe czasem przezroczyste lub niebieskie….
Historia (w rozumieniu powszechności użycia) butelki do piwa jest podobna jak butelki do wina. Z chwilą przejścia od ręcznego do mechanicznego sposobu wytwarzania stały się one tańsze w produkcji i tym samym bardziej dostępne- przestały być towarem luksusowym. To wszystko dzieje się pod koniec XIX w.
Jednak tak naprawdę butelka do piwa zdobyła swą popularność dopiero na początku XX w., kiedy to doszło do zmiany w upodobaniach (preferencjach) piwoszy. Zaczęto coraz częściej pić piwo w domu, a nie w restauracjach i pijalniach piwa, a do tego były potrzebne opakowania by ten trunek sprzedać , transportować i wreszcie skonsumować w domowym zaciszu.
Na początku butelki wytwarzano zarówno z zielonego jak i brązowego szkła. Jednak okazało się, że brązowe szkło lepiej chroni piwo przed szkodliwym dla niego promieniowaniem ultrafioletowym.
W Niemczech od lat 70. sprzedaje się piwo w brązowych butelkach (wcześniej było jeszcze dostępne w zielonym szkle). Wyjątkowo sprzedaje się piwo w butelkach przezroczystych lub zielonych- tych ostatnich używa w Niemczech tylko 10 browarów (bardziej z marketingowego punktu widzenia- jako znak identyfikacji marki). Napoje piwne (piwa ze smakowymi dodatkami) są rozlewane zarówno do brązowych, zielonych, przezroczystych a nawet niebieskich butelek.
Browary regionalne i rzemieślnicze używają tylko opakowań szklanych, w przeciwieństwie do ponadregionalnych i międzynarodowych koncernów, które z powodów ekonomicznych, ale i logistycznych rozlewają piwo zarówno do butelek jak i do puszek lub wręcz do opakowań plastikowych. Warto też zwrócić uwagę, że w Szwajcarii w 1907 i w Niemczech w 1911 r. (czyli w kilka lat po upowszechnieniu się w handlu butelkowanego piwa) wprowadzono kaucję na butelki. W Niemczech z chwilą wprowadzenia w 2000 r. kaucji na puszki po piwie-praktycznie tylko minimalny odsetek to butelki do piwa jednorazowe (pozyskiwanie butelek to pewna praktyczność odnośnie niemarnowania szkła, ale tez i ochrona środowiska).
Przeczytaj także: Muzeum konserw w Stavanger
Butelki do piwa nie zawsze muszą być półlitrowe
Ciekawym zagadnieniem są różnice pojemności butelek w zależności od kraju. Wiadomym wszystkim jest, że obecnie najbardziej popularną jest półlitrowa butelka. Jednak na początku w użyciu były butelki litrowe z ceramicznym patentowym zamknięciem. Po wejściu na rynek kapslowanych butelek- objętość zmniejszyła się do 0,5l, a od lat 50-tych w użyciu są również butelki o pojemności 0,33l.
Do lat 90 w Szwajcarii były w użyciu półlitrowe butelki z małym łykiem w bonusie, bo miały one dość dziwną pojemność 0,58l! Lokalnie można tam nadal spotkać butelki litrowe.
W Austrii jako nietypowe są w użyciu butelki (ale tylko jako bezzwrotne) o pojemności 0,25 i 0,3l. Podobne małe pojemności są również w Belgii, choć tam w detalu są również butelki trzylitrowe (Chimay)! We Włoszech 0,33 i 0,66, ale już w Hiszpanii i Portugalii 0,25 i 0,33 oraz (zakręcane) litrowe. W Brazylii poza znanymi 0,5 i 1l również 0,6 l. Ciekawostką jest, że w Argentynie za standardową butelkę uważa się litrową (w detalu) oraz 0,66 lub 0,75 w gastronomii. Australia ma podobnie jak W. Brytania butelki o pojemności 0,375 i 0,8l. Do lat 50 ub. w. butelki były zaopatrzone (poza etykietami) w reliefy emblematów browarów- obecnie należy to do rzadkości.
22 tony (pełnego) szkła i…rekord świata Największa butelka do piwa ma 2,54m wysokości, a obwód jej wynosi 2,17m. Wystawiona w 1993 w Kent w browarze Shepherd Neame o pojemności 623,5 l., napełnianie jej trwa 15 min. Z kolei najmniejsza buteleczka do piwa z zamknięciem koronnym ma pojemność 10 ml. I raczej nie zaspokoiła by nikomu pragnienia, natomiast najmniejsza z zamknięciem porcelanowym ma pojemność 40 ml.
Największy zbiór butelek na świecie
Największy zbiór butelek na świecie posiada Peter Broeker. Liczy on ponad 22 000 pełnych butelek, które zbiera od 1980. Kolekcja obejmuje eksponaty z całego świata (polska lista butelek jest imponująca i liczy sobie ponad 350 pozycji). Wszystko zaczęło się od butelki „St. Pauli -Girl”, znalezionej w Nowym Jorku. Co ciekawe jest to marka produkowane przez niemiecki koncern Becks, ale tylko na amerykański rynek.
Butelki ze 198 krajów, ważą w sumie 22 tony, które reprezentują niespełna 4000 browarów. W kolekcji 5.500 egzemplarzy-rarytasów, gdyż już nie są dostępne na rynku. 19 razy w księdze rekordów Guinnesa. By opróżnić kolekcję- pijąc jedno piwo dziennie potrzeba by bagatela 60,5 lat! Kolekcję można podziwiać w Bispingen (http://bierflaschensammlung.de).
Szwajcarskie Muzeum Butelek do piwa
Z kolei w Szwajcarii w Muzeum Butelek do Piwa przy rodzinnym browarze Schützengarten w szwajcarskim St.Gallen niedaleko Jeziora Bodeńskiego można podziwiać zbiór liczący ponad 3000 butelek z 260 różnych browarów rozsianych w 140 miejscowościach Szwajcarii. Najstarsze (ceramiczne) liczą sobie ok. 150 lat (http://www.schuetzengarten.ch/museum.html).
Zawsze można połączyć wizytę w browarze, z degustacją oraz zapoznaniem się z historią rozlewania piw w Alpejskiej Szwajcarii.
Wprowadzenie do handlu butelkowanego piwa nie byłoby możliwe bez kolejnego „cywilizacyjnego” rozwiązania jakim było opracowanie dwóch sposobów zamykania butelek: kapsla i porcelanki, ale o tym już w następnych tekstach.
