Mało kto zdaje sobie sprawę, że katolickiej Bawarii, a dokładnie w stolicy Frankonii, w Norymberdze popularność mają specyficzne pierniki. Wyjątkowość polega na tym, że spód zrobiony jest z opłatka. Powód jest dość banalny. Otóż zakłada się, ze już w XI w. mnisi piekli ciasto na miodzie i by nie przywierało do lachy pokrywali je od spodu opłatkiem.
Norymberskie pierniki (od 1996 r. nazwa chroniona geograficznie) wytwarzane są od końca XIV w. Najlepsze to „Elisenlebkuchen“. Cechuje je oczywiście charakterystyczny opłatek, ale także mała ilość mąki (max. 10%), a te z półki premium w ogóle są jej pozbawione. Wyjątkowy smak zawdzięczają dużej ilości orzechów, których musi być 25%.
Skąd nazwa?
Przyjmuje się, że nazwa Elisenlebkuchen (Elisen od Elżbieta, Lebkuchen – pierniki, Toruń ma więc Katarzynki, a Norymberga Elżbietanki…) została nadana na cześć ukochanej córki piekarza, która po śmierci jego żony ciężko zachorowała. Wyzdrowiała dzięki kuracji korzennymi piernikami.
Pod koniec XIV w. pieczono już pierniki poza murami zakonów i klasztorów-wcześniej zajmowali się tym mnisi i zakonnice, na na początku XV w. pojęcie piernik zaczyna funkcjonować w księgach procentowych używanych przez feudałów w tamtym czasie.
Od XVI w. wypieka się pierniki opłatkowe Küchle- na bazie ciasta drożdżowego, rodzaj drożdżówki , płaski w środku z dość grubym brzegiem, posypywane cukrem pudrem, pieczone jak pączki na smalcu. Dawniej pieczono je w okresie żniw lub przy okazji wiejskich świąt (odpust itp.), katolickie drożdżówki nie są płaskie tylko z lekkim wybrzuszeniem. Ten rodzaj wypieku znany jest również w Austrii (Tyrol). Legenda głosi, że dawniej gospodynie ciasto „wałkowały” na swych (szerokich) kolanach. Udokumentowane najstarsza receptura na pierniki pochodzi z XVI w.
Rodzaje norymberskich pierników
Pierniki opłatkowe z Norymbergi w trzech wariantach- w polewie czekoladowej, w cukrowej glazurze lub „czyste” bez żadnego dodatku, po prostu naturalne. Pierniki w Norymberdze -podobnie jak nasze z Torunia- są towarem całorocznym, choć w Niemczech zasadniczo sezon piernikowy w ogólnej i powszechnej świadomości zaczyna się wraz z nastaniem adwentu i jarmarków bożonarodzeniowych. Tradycja jarmarków Bożonarodzeniowych (Christkindlesmarkt) w Norymberdze sięga 1628 roku.
